ในการทำงาน ไม่มีใครเห็นด้วยกับเราไปซะทุกเรื่องหรอก ไม่ช้าก็เร็ว ความเห็นขัดแย้งที่ก่อให้เกิดการ “โต้เถียง” (Argument) ย่อมเกิดขึ้นเป็นธรรมดา เป็นสัจจะธรรมในการทำงาน ไม่ว่าจะกับเพื่อนร่วมงาน-หัวหน้า-ลูกน้อง-ลูกค้า

ถ้าคุณมั่นใจว่ามีเหตุผลมากพอ ประเด็นจึงเป็นการโต้เถียงอย่างมี “ชั้นเชิง” ที่ไม่ก่อให้เกิดความบาดหมาง แต่ก่อให้เกิดความเข้าใจตรงกัน (Mutual understanding) และร่วมทำงานกันต่ออย่างสันติ

แล้วเราพอมีวิธีโต้เถียงอย่างมีชั้นเชิงอย่างไรบ้าง?

• เถียงกันที่ “ไอเดีย”

การเถียงที่ใช้อารมณ์ เป็นเรื่องง่ายมากที่จะมีจุดจบกลายเป็นเรื่องส่วนตัวระหว่างบุคคล (Personal issue) 

เรื่องนี้อาศัย “วาทศิลป์” ชั้นเชิงในการพูดเช่นกัน เทคนิคคือ อย่าโจมตีที่ตัวบุคคล แต่ให้โจมตีที่ “ไอเดีย” ความคิดนั้นๆ หลีกเลี่ยงการเรียก “สรรพนาม” ที่สื่อถึงอีกฝ่าย

• “จากข้อมูลยืนยัน ผมคิดว่าไอเดียนี้ยังไม่ค่อยเวิร์ค”
• “งานภาพรวมจะออกมาดี ถ้าทุกฝ่ายส่งงานตรงเวลา”
• “แผนนี้ที่พวกเราคุยกัน อาจต้องหาข้อมูลซัพพอร์ตมากกว่านี้”                                                            

เมื่อใครก็ตามที่เผลอข้ามเขตแดนจากไอเดียไปสู่ตัวบุคคล เรื่องมักไม่จบง่ายๆ แน่นอน เพราะไม่รู้แหล่ะว่าตัวเองผิดหรือถูก แต่มนุษย์มีกลไกตอบโต้อัตโนมัติอยู่ในตัว (Automatic defense mechanism) ซึ่งเกิดขึ้นโดยไม่รู้ตัวและอาจยับยั้งใจไม่ได้ (หรือไม่ทัน) และทำให้การโต้เถียงบานปลายในที่สุด

• สร้างความเป็น “พวกเดียวกัน” ก่อน

สิ่งแรกที่หลายคนมักพลาดท่าคือ การมองหาแต่จุดโต้แย้ง

จะดีกว่ามากถ้าลองหา “จุดร่วมที่คุณเห็นด้วยจริงๆ” (Mutual agreement) และเริ่มจากการหยิบประเด็นนั้นขึ้นมาพูดว่าคุณเองก็เห็นด้วย / เราอยู่ฝ่ายเดียวกัน / ขอบคุณที่มองเห็นประเด็นนี้

• “ผมเห็นด้วยกับคุณที่ว่าเราไม่ควรปลดพนักงานช่วงโควิด-19”
• “ความคิดเราเหมือนกันตรงที่ อยากให้ภาพลักษณ์ดูทันสมัย เจาะกลุ่มคนรุ่นใหม่”                                     

ความเป็นพวกเดียวกันยังลงลึกรายละเอียดถึง “บุคลิกภาพ” และกิริยาท่าทางตรงหน้า

Olivia Fox Cabane ศาสตราจารย์ด้านภาวะผู้นำจาก Harvard, Yale, และ MIT กล่าวว่า การ “เลียนแบบพฤติกรรม” เป็นเทคนิคสร้างการยอมรับสุดแนบเนียนที่ได้ผลมากๆ

• ถ้าอีกฝ่ายเป็น Extrovert พูดแล้วไม่ค่อย “สบตา” คุณก็พยายามอย่าไปสบตาเค้าบ่อยนัก
• ถ้าอีกฝ่ายพูด “ไทยคำ-อังกฤษคำ” ก็ให้คุณพูดไทยคำอังกฤษด้วย และควรออกสำเนียงแบบเจ้าของภาษา
• ถ้าอีกฝ่ายมีบุคลิก “เอามือแตะคิ้วเวลาครุ่นคิด” ให้คุณลองทำตามบ้าง
• “ค่อยๆ” ท้าทายชุดความคิดอีกฝ่าย

คนเราเมื่อยอมรับชุดความคิดอะไรบางอย่างเข้าตัวแล้ว ย่อมมีแนวโน้มเกิด Confirmation Bias หรือการมองหาแต่ข้อมูลที่สนับสนุนความคิดตัวเอง พร้อมๆ กับผลักไสความคิดขั้วตรงข้ามออกไป

การบอกปัดแบบ “ขวานผ่าซาก” เกือบ 100% ไม่มีใครโอเคกับเราหรอก ดังนั้น เราจึงควรค่อยๆ ท้าทายความคิดเดิมๆ ของอีกฝ่ายอย่างพินอบพิเทา

• ผมทราบดีว่าท่านอยากให้พนักงานกลับมาทำงานที่ออฟฟิศเหมือนเดิม แต่…ถ้าเกิดว่าพนักงานชอบการ Work From Home มากกว่าล่ะครับ? และจากผลลัพธ์ที่ผ่านมาก็ไม่ได้กระทบ Performance การทำงาน บางทียุคสมัยเปลี่ยนไป องค์กรก็ต้องปรับตัวเปลี่ยนตาม…หรือว่า เราเดินสายกลางลองเปลี่ยนมาใช้วิธี Hybrid ดีไหมครับ?
• ใช้ “ตัวช่วย”

มีเครื่องมือ (Tools) มากมายที่ช่วยคุณในการโน้มน้าวอีกฝ่ายได้ เช่น “กราฟ” (ประเภทใดก็ได้) โชว์ตัวเลขให้ดู ให้เห็นทิศทางแนวโน้มของราคาสินค้าว่าขึ้นมาตลอดทศวรรษที่ผ่านมา

Aner Tal และ Brian Wansink ผู้เขียนหนังสือ Blinded with Science และนักวิจัยจาก Cornell University เผยว่า เครื่องมือเล็กๆ น้อยๆ อย่างกราฟ ก็สามารถให้ภาพลักษณ์ที่ดูเป็น “วิทยาศาสตร์” ซึ่งมีความน่าเชื่อถือในตัวมันเอง และผู้คนก็พร้อมจะเปิดใจรับฟังมากขึ้นได้แล้ว

• เล่าเรื่อง

กรณีที่ข้อมูลตัวเลข-ข้อเท็จจริงไม่ใช่ประเด็น แต่อยู่ที่กระตุ้นด้าน “อารมณ์” วิธีที่สะดวกที่สุดคือการ “เล่าเรื่องราว” (Storytelling) แทนการอธิบายเชิงตรรกะเหตุผล

คุณ Yuval Noah Harari ผู้เขียนหนังสือชุด Sapiens อันโด่งดัง กล่าวว่า เผ่าพันธุ์มนุษย์เป็นนักเล่าเรื่องตัวพ่อ Storytelling เป็นส่วนหนึ่งที่อยู่คู่กับอารยธรรมของเรามาช้านานนับหมื่นนับแสนปี “สมอง” ของเราจึงถูกปรับให้เข้าใจ (และถูกจริต) เรื่องราวได้ดีกว่าตัวเลข 

สุดท้ายแล้ว ไม่ว่าผลการโต้เถียงจะเป็นอย่างไร ในฐานะที่เราทำงานร่วมกัน ก็ควรมี Respect ให้เกียรติต่อกัน และเคารพการตัดสินใจของอีกฝ่าย น่าจะเป็นการทำงานอย่างมีความสุขในระยะยาว

ทำ “แบบประเมินอาชีพ” จาก CareerVisa เพื่อค้นหาอาชีพที่ใช่ งานที่ชอบ…จะได้มีความสุขในการทำงานทุกๆ วัน >>> https://www.careervisaassessment.com/five-shades-assessment-th/

ยังไม่รู้จะหางานอะไรดี? รีบเข้าไปที่ >>> www.careervisaassessment.com

ทำ Resume แบบมืออาชีพได้ง่ายๆ ที่ >>> https://myrightcareer.net/

อ้างอิง

• https://www.businessinsider.com/tactics-to-win-any-argument-2016-11#-5
• https://fs.blog/2020/05/bad-arguments/
• https://medium.com/the-mission/5-tactics-used-by-passive-aggressive-arguers-and-the-best-forms-of-defense-42a9348b60ed
• https://www.lifehack.org/articles/communication/how-to-win-arguments-dos-donts-and-sneaky-tactics.html